O gradu

Naš Grad

Opština Ada se nalazi u srednjoj Bačkoj, na desnoj obali reke Tise. Graniči se sa opštinama Senta, Čoka, Bečej, Kikinda i Bačka Topola. Prostire se na površini od 22 860 ha, sastoji se od pet naselja u kojima ukupno živi 18 994 stanovnika.
Središte je Ada, grad sa 10 547 stanovnika, koji je srastao sa mestom Mol, naseljem koje se prostire južno od Ade i ima 6786 stanovnika. Adi pripada i mesto Sterijino koje je udaljeno 18 km, i koje ima ukupno 234 stanovnika. Selo Utrine udaljeno je 20 km, nastanjuje ga 1038 stanovnika, kao i mesto Obornjača sa 389 stanovnika.

ada1

Istorijat Ade

Područje ađanske opštine od najstarijih vremena bilo je pogodno za naseljavanje. Pronađeni su kameni predmeti, oružje i grnčarija koji datiraju iz perioda neolita, koji se čuvaju u Gradskom muzeju Senta.
Na ovim teritorijama ostavljaju tragove varvarski narodi, Rimljani, Huni, pa Avari, koji su povukli sa sobom i neka slovenska plemena.
Krajem IX veka u Panonskoj niziji se pojavljuju Mađari.
Posle tatarske najezde koja je uništila Potiska naselja, Bela IV je naselio Hune na ova područja. Tokom XII i XIV veka pojavljuje se čitav niz naselja sa pretežno mađarskim stanovništvom: Asonjfalva, Benfalva, Pese itd. Nešto kasnije ova naselja dobijaju srpsko stanovništvo.
Petrina je bila prilično veliko naselje, pretpostavlja se da je izgrađeno na obalama Ađanske bare i da je stanovništvo bilo preteča stanovništva Ade, koje se formiralo tek 1694. god. Ovim starosedeocima se pripajaju i nekoliko srpskih porodica, i menjaju ime u Petrinac, a početkom XVII veka u Adu.
Adica, gde se ovo srednjevekovno naselje nalazilo, zaista je bilo ostvrvo i zbog tako povoljnog strategijskog položaja mogla je da bude i graničarski šanac.
Ranije spomenuta srednjevekovna naselja su relativno kratkog veka. Za vreme najezde Turaka ova naselja su mahom izgubila mađarsko stanovništvo, da bi kasnije, kada su se prilike pod turskom vlašću nešto konsolidovale, obnovila i nastavila život sa novim, uglavnom srpskim stanovništvom.
Početkom XVIII veka osnovana je Vojna granica, kojoj je pripadala i Ada, Austrija je za ghraničare vrbovala zatečene stanovnike, mahom srpske nacionalnosti i to one koji su se doselili prilikom seobe Arsenija Čarnojevića 1690. god. Graničari su uživali velike povlastice.
Prema podacima prvog popisa u Vojnoj granici iz 1872. god., Ostrovo, kako se Ada zvala u to vreme, imalo je 69 graničara i 11 udovica.
Posle ukidanja Vojne granice formiran je poseban potiski vojni okrug a privilegije graničara su smanjene. Veliki broj graničara zbog nezadovoljstva se iseljava iz Potisja i odlazi u Ukrajinu. Da bi se sprečilo odlaženje graničara u Rusiju komora je bila prinuđena da prizna određena prava graničarima. Tako je Marija Terezija oslobodila sve bivše graničare plaćanja raznih dažbina, sem krunskih.
S obzirom da se veliki broj stanovnika iselio iz Potisja, nastala je nestašica radne snage. Zbog toga se vrši naseljavanje novih stanovnika.
Terezijanskom i jozefinskom kolonizacijom Adu je naselio veći broj Mađara, Slovaka, Bunjevaca i drugih koji su se vrlo brzo pomađarili.

ada2

ada3

Tokom 1848. god. svi stanovnici županje se oslobađaju postojećih obaveza tako da je ovo početak razvoja i u privrednom i u društvenom pogledu.
Komora je imala pašnjake i oranice u ađanskoj opštini, a 1870. god. je sklopljen ugovor o otkupu tako zvanih krunskih poseda. Posle toga počinje segregacija ili deoba pašnjaka.
Podela zemljišta obavljena je tako što su zemlju dobijali samo oni koji su je već imali, a bezemljaši su i dalje ostali obespravljeni. To je izazvalo velika nezadovoljstva.
Segregacija je stvorila vrlo povoljne uslove za formiranje salaša.
Jedan od značajnih događaja je proglašenje Ade za trgovište 1836. god. Početkom XIX veka osnovano je nekoliko esnafa koji se kasnije reorganizuju u zanatlijska udruženja. Pravoslavna osnovna škola se osniva 1703. god., a katolička 1760. Sredinom XIX vela Ada ima svoju apoteku, a u isto vreme počela je da radi pošta i telegraf.
Ada dobija železničku prugu 1889. god., i 1908. električnu centralu, a 1910. god. prvu uličnu rasvetu. Razvoj Ade su usporile razne prirodne nepogode kao što su požari, poplave, kolera, kuga itd., kao i ratovi koji su znatno osiromašili stanovništvo.
Pravi uspon i preporod u poljoprivredi, zanatstvu i industriji Ada doživljava posle II svetskog rata.

ada4

Naš Grad

Opština Ada se nalazi u srednjoj Bačkoj, na desnoj obali reke Tise. Graniči se sa opštinama Senta, Čoka, Bečej, Kikinda i Bačka Topola. Prostire se na površini od 22 860 ha, sastoji se od pet naselja u kojima ukupno živi 18 994 stanovnika.
Središte je Ada, grad sa 10 547 stanovnika, koji je srastao sa mestom Mol, naseljem koje se prostire južno od Ade i ima 6786 stanovnika. Adi pripada i mesto Sterijino koje je udaljeno 18 km, i koje ima ukupno 234 stanovnika. Selo Utrine udaljeno je 20 km, nastanjuje ga 1038 stanovnika, kao i mesto Obornjača sa 389 stanovnika.

ada1

Istorijat Ade

Područje ađanske opštine od najstarijih vremena bilo je pogodno za naseljavanje. Pronađeni su kameni predmeti, oružje i grnčarija koji datiraju iz perioda neolita, koji se čuvaju u Gradskom muzeju Senta.
Na ovim teritorijama ostavljaju tragove varvarski narodi, Rimljani, Huni, pa Avari, koji su povukli sa sobom i neka slovenska plemena.
Krajem IX veka u Panonskoj niziji se pojavljuju Mađari.
Posle tatarske najezde koja je uništila Potiska naselja, Bela IV je naselio Hune na ova područja. Tokom XII i XIV veka pojavljuje se čitav niz naselja sa pretežno mađarskim stanovništvom: Asonjfalva, Benfalva, Pese itd. Nešto kasnije ova naselja dobijaju srpsko stanovništvo.
Petrina je bila prilično veliko naselje, pretpostavlja se da je izgrađeno na obalama Ađanske bare i da je stanovništvo bilo preteča stanovništva Ade, koje se formiralo tek 1694. god. Ovim starosedeocima se pripajaju i nekoliko srpskih porodica, i menjaju ime u Petrinac, a početkom XVII veka u Adu.
Adica, gde se ovo srednjevekovno naselje nalazilo, zaista je bilo ostvrvo i zbog tako povoljnog strategijskog položaja mogla je da bude i graničarski šanac.
Ranije spomenuta srednjevekovna naselja su relativno kratkog veka. Za vreme najezde Turaka ova naselja su mahom izgubila mađarsko stanovništvo, da bi kasnije, kada su se prilike pod turskom vlašću nešto konsolidovale, obnovila i nastavila život sa novim, uglavnom srpskim stanovništvom.
Početkom XVIII veka osnovana je Vojna granica, kojoj je pripadala i Ada, Austrija je za ghraničare vrbovala zatečene stanovnike, mahom srpske nacionalnosti i to one koji su se doselili prilikom seobe Arsenija Čarnojevića 1690. god. Graničari su uživali velike povlastice.
Prema podacima prvog popisa u Vojnoj granici iz 1872. god., Ostrovo, kako se Ada zvala u to vreme, imalo je 69 graničara i 11 udovica.
Posle ukidanja Vojne granice formiran je poseban potiski vojni okrug a privilegije graničara su smanjene. Veliki broj graničara zbog nezadovoljstva se iseljava iz Potisja i odlazi u Ukrajinu. Da bi se sprečilo odlaženje graničara u Rusiju komora je bila prinuđena da prizna određena prava graničarima. Tako je Marija Terezija oslobodila sve bivše graničare plaćanja raznih dažbina, sem krunskih.
S obzirom da se veliki broj stanovnika iselio iz Potisja, nastala je nestašica radne snage. Zbog toga se vrši naseljavanje novih stanovnika.
Terezijanskom i jozefinskom kolonizacijom Adu je naselio veći broj Mađara, Slovaka, Bunjevaca i drugih koji su se vrlo brzo pomađarili.

ada2

ada3

Naš Grad

Opština Ada se nalazi u srednjoj Bačkoj, na desnoj obali reke Tise. Graniči se sa opštinama Senta, Čoka, Bečej, Kikinda i Bačka Topola. Prostire se na površini od 22 860 ha, sastoji se od pet naselja u kojima ukupno živi 18 994 stanovnika.
Središte je Ada, grad sa 10 547 stanovnika, koji je srastao sa mestom Mol, naseljem koje se prostire južno od Ade i ima 6786 stanovnika. Adi pripada i mesto Sterijino koje je udaljeno 18 km, i koje ima ukupno 234 stanovnika. Selo Utrine udaljeno je 20 km, nastanjuje ga 1038 stanovnika, kao i mesto Obornjača sa 389 stanovnika.

ada1

Facebook
Facebook
SHARE